Εμβόλια των Moderna-Merck: Μεγάλες προσδοκίες στη μάχη κατά του καρκίνου

Η τεχνολογία που άλλαξε τα δεδομένα στην πανδημία επιστρέφει ως το νέο, μεγάλο όπλο της επιστήμης απέναντι στον καρκίνο. Τα θεαματικά αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών για το νέο πειραματικό εμβόλιο κατά του μελανώματος εκτοξεύουν τη χρηματιστηριακή αξία των εταιρειών βιοτεχνολογίας και ανοίγουν οριστικά τον δρόμο για τις εξατομικευμένες θεραπείες.

Η ελπίδα για μια νέα εποχή στη θεραπεία του καρκίνου φέρνει ξανά στο προσκήνιο τη Moderna, καθώς η καινοτόμος τεχνολογία mRNA, η οποία καθιέρωσε την εταιρεία ως επιχειρηματικό κολοσσό κατά τη διάρκεια της πανδημίας της Covid-19, της προσδίδει πλέον νέα, τεράστια δυναμική.

Η μετοχή του ομίλου βιοτεχνολογίας έκλεισε με εντυπωσιακή άνοδο 177% την Τετάρτη, ύστερα από την ανακοίνωση επιτυχών αποτελεσμάτων από τις κλινικές δοκιμές μιας πειραματικής αντικαρκινικής θεραπείας. Αυτή η αντίδραση της αγοράς κατέπληξε τη Wall Street, καθώς η Moderna αποτελεί πλέον τη δεύτερη μετοχή με τις καλύτερες επιδόσεις στον δείκτη S&P 500 για φέτος, πίσω μόνο από τον όμιλο Sandisk, καταγράφοντας μια σπάνια και δραματική κίνηση για μια μεγάλη εταιρεία του κλάδου.

«Δεν ξέρω αν έχω ξαναδεί κάτι παρόμοιο», δήλωσε η Κάρεν Άντερσεν, αναλύτρια υγείας στη Morningstar, στους Financial Times. Τα αποτελέσματα των δοκιμών αποτέλεσαν «μια εξαιρετικά σημαντική επιβεβαίωση για αυτούς όσον αφορά τις δυνατότητες των ογκολογικών τους προγραμμάτων».

Η ανάκαμψη και ο μηχανισμός της τεχνολογίας mRNA

Αυτή η αναζωπύρωση σηματοδοτεί μια σημαντική ανατροπή για τη Moderna. Για μεγάλο μέρος της περσινής χρονιάς οι μετοχές της δέχονταν ισχυρές πιέσεις στον S&P 500, ενώ η εταιρεία βρισκόταν στο στόχαστρο του Αμερικανού υπουργού Υγείας, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ. Ο σκεπτικιστής απέναντι στα εμβόλια είχε ακυρώσει τη χρηματοδότηση για εμβόλια mRNA που αναπτύσσονταν για την αντιμετώπιση αναπνευστικών ιών, επιφέροντας πλήγμα στη Moderna, την Pfizer και άλλες εταιρείες.

Στον πυρήνα αυτής της ανάκαμψης βρίσκονται αρκετά εμβόλια που αναπτύσσει ο όμιλος με έδρα το Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης, με στόχο τη θεραπεία διαφόρων μορφών καρκίνου. Το καθένα βασίζεται στο αγγελιαφόρο RNA (mRNA), το γενετικό υλικό που λειτουργεί σαν μεταφορέας πληροφοριών μέσα στο σώμα.

Η συγκεκριμένη τεχνολογία, η οποία βρισκόταν πίσω από τα εξαιρετικά επιτυχημένα εμβόλια της Moderna για την Covid-19, μπορεί να καθοδηγήσει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος ώστε να αναγνωρίσουν πρωτεΐνες, γνωστές ως νεοαντιγόνα, οι οποίες σχετίζονται συγκεκριμένα με τις μεταλλάξεις του καρκίνου ενός μεμονωμένου ατόμου.

Στο επίκεντρο το μελάνωμα και η συνεργασία με τη Merck

Τα εμβόλια βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης, με τη θεραπεία για το μελάνωμα, έναν από τους πέντε πιο θανατηφόρους καρκίνους τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες, να βρίσκεται στο πιο προχωρημένο στάδιο. Οι αναλυτές αναμένουν ότι το εμβόλιο κατά του καρκίνου του δέρματος θα λάβει ρυθμιστική έγκριση το επόμενο έτος.

Η Moderna δημοσίευσε τα αποτελέσματά της για το μελάνωμα σε συνεργασία με τη Merck, η οποία παρασκευάζει την αντικαρκινική θεραπεία Keytruda, ένα από τα φάρμακα με τις μεγαλύτερες πωλήσεις παγκοσμίως. Οι μετοχές της Merck σημείωσαν άλμα 12,6%, αγγίζοντας ιστορικό υψηλό κατά το κλείσιμο της συνεδρίασης της Τετάρτης.

Κάθε εμβόλιο θα είναι ειδικά σχεδιασμένο για να στοχεύει τον όγκο του εκάστοτε ασθενούς, καθοδηγώντας το ανοσοποιητικό του σύστημα να αναγνωρίζει ορισμένα νεοαντιγόνα και να επιτίθεται σε μελλοντικά καρκινικά κύτταρα που τα περιέχουν. Ο πρωταρχικός στόχος είναι να αποφευχθούν οι υποτροπές της νόσου.

«Για πολλά χρόνια, η ιδέα δημιουργίας μιας θεραπείας mRNA σχεδιασμένης ειδικά για τον καρκίνο ενός μεμονωμένου ασθενούς ήταν μια φιλοδοξία», δήλωσε την Τετάρτη ο διευθύνων σύμβουλος της Moderna, Στεφάν Μπανσέλ. «Τώρα βοηθάμε να γίνει αυτό το όραμα πραγματικότητα.»

Ο ανταγωνισμός, τα έσοδα και η αγορά της ογκολογίας

Εφόσον εγκριθούν, τα βασισμένα στο mRNA εμβόλια της Moderna θα είναι οι πρώτες θεραπείες για τον καρκίνο στην αγορά που θα χρησιμοποιούν αυτή την τεχνολογία. Ωστόσο, η γερμανική BioNTech επιδιώκει επίσης να επεκτείνει την τεχνογνωσία της στις θεραπείες καρκίνου που βασίζονται στο mRNA, συμπεριλαμβανομένων των εξατομικευμένων εμβολίων για όγκους. Οι μετοχές της BioNTech έκλεισαν με άνοδο 22% την Τετάρτη.

Αν και οι εταιρείες παρασκευής εμβολίων επλήγησαν συνολικά από τις επιθέσεις του Κένεντι, η Moderna ήταν ιδιαίτερα εκτεθειμένη καθώς επί του παρόντος πουλάει μόνο εμβόλια για την Covid. Μόλις οι κίνδυνοι της πανδημίας υποχώρησαν και λιγότεροι άνθρωποι έκαναν τα εμβόλια, τα έσοδα της Moderna μειώθηκαν αντίστοιχα. Το 2025, ο όμιλος πραγματοποίησε έσοδα 1,9 δισ. δολαρίων, από 3,2 δισ. και 6,8 δισ. δολάρια το 2024 και το 2023, αντίστοιχα.

Ο διαχειριστής περιουσιακών στοιχείων Baillie Gifford, με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, μείωσε απότομα το ποσοστό συμμετοχής του στη Moderna από 10% στο τέλος του 2024 σε 5%, σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες γνωστοποιήσεις, δηλώνοντας πως η εταιρεία ήταν «απογοητευμένη» από την κατεύθυνσή της.

Ο καρκίνος αποτελεί τη δεύτερη κύρια αιτία θανάτου στις ΗΠΑ και την Ευρώπη μετά τις καρδιακές παθήσεις. Οι παγκόσμιες δαπάνες από κυβερνήσεις και ασθενείς για αντικαρκινικά φάρμακα αυξήθηκαν κατά 75% στα 252 δισ. δολάρια μεταξύ 2020 και 2024, σύμφωνα με έρευνα της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο. Το ποσό αυτό αναμένεται να αυξηθεί στα 441 δισ. δολάρια έως το 2029.

Προοπτικές και πολιτικά εμπόδια

Τα εμβόλια κατά του καρκίνου αποτελούν μέρος της ανάπτυξης φαρμάκων της Moderna από τότε που εισήχθη στο χρηματιστήριο το 2018, αλλά η ογκολογία επισκιάστηκε γρήγορα όταν ο κόσμος τυλίχθηκε στη δίνη της πανδημίας στις αρχές του 2020. Πλέον, ο όμιλος έχει 15 θεραπείες για τον καρκίνο σε διάφορα στάδια δοκιμών, σε σύγκριση με 14 που στοχεύουν σε αναπνευστικές ασθένειες ή άλλες παθήσεις.