Πρόγνωση πλημμυρών με Τεχνητή Νοημοσύνη – Eγκατάσταση καινοτόμου συστήματος στη Θεσσαλία

Σύστημα που επιτρέπει την άμεση και επιχειρησιακή εκτίμηση της εξέλιξης της στάθμης ποταμών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, σε επιλεγμένα σημεία του υδρογραφικού δικτύου της Θεσσαλίας, ανέπτυξαν οι επιστήμονες της Μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και του Τομέα Εσωτερικών Υδάτων του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών, με την υποστήριξη της Περιφέρειας Θεσσαλίας.

Πρόκειται για το πρώτο σύστημα στην Ελλάδα που αξιοποιεί Τεχνητή Νοημοσύνη για την επιχειρησιακή πρόγνωση πλημμυρικών φαινομένων, προσφέροντας στις Αρχές ένα εργαλείο έγκαιρης προειδοποίησης με ορίζοντα έως και δώδεκα ωρών.

Το νέο σύστημα βασίζεται σε συνδυασμό δεδομένων από ένα εκτεταμένο δίκτυο μετεωρολογικών και υδρολογικών σταθμών, τα οποία συλλέγονται και αναλύονται σε πραγματικό χρόνο.

Οπως εξήγησε στον «Ε.Τ.» ο διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, «στη Θεσσαλία λειτουργούν δέκα υδρολογικοί σταθμοί και περισσότεροι από 50 μετεωρολογικοί. Το σύστημα εκπαιδεύτηκε με δεδομένα πέντε ετών, συμπεριλαμβανομένων των θεομηνιών “ΙΑΝΟΣ” και “ΝΤΑΝΙΕΛ”, ώστε να μπορεί να αποτυπώνει με ακρίβεια τη σχέση ανάμεσα στη βροχόπτωση και την απόκριση της στάθμης των ποταμών». Η ανάπτυξη του συστήματος διήρκεσε περισσότερο από εννέα μήνες, με συνολικό κόστος 100.000 ευρώ, στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης με την Περιφέρεια Θεσσαλίας.

Η λειτουργία του συστήματος στηρίζεται σε τρία διαφορετικά μοντέλα Tεχνητής Nοημοσύνης, τα οποία μετατρέπουν άμεσα την πληροφορία της βροχόπτωσης σε πρόγνωση στάθμης νερού. Παράλληλα, ενσωματώνουν συνεχώς τις πραγματικές μετρήσεις από τους υδρολογικούς σταθμούς, βελτιώνοντας την ακρίβεια των προβλέψεων. «Αυτή τη στιγμή μπορούμε σε σχεδόν πραγματικό χρόνο να εκτιμήσουμε πώς η βροχή στο Περτούλι θα επηρεάσει τη στάθμη του Πηνειού, πώς η βροχή στην Καλαμπάκα θα επηρεάσει τον Ληθαίο και πώς η βροχή στη Φθιώτιδα θα επηρεάσει τον Ενιπέα», σημείωσε ο κ. Λαγουβάρδος, υπογραμμίζοντας ότι τα δεδομένα ανανεώνονται κάθε 10–20 λεπτά της ώρας.

Σύμφωνα με τον κ. Λαγουβάρδο, η καινοτομία του συστήματος έγκειται στο ότι «γεφυρώνει τη μετεωρολογική πληροφορία με την υδρολογική απόκριση σε πραγματικό χρόνο», κάτι που μέχρι σήμερα δεν είχε εφαρμοστεί επιχειρησιακά στην Ελλάδα. Η χρήση Tεχνητής Nοημοσύνης επιτρέπει την ταχεία επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων και την παραγωγή προβλέψεων που μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα από τις αρμόδιες υπηρεσίες πολιτικής προστασίας.

Η ανάπτυξη του συστήματος αποτελεί, όπως τόνισε, «ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της ετοιμότητας και της προστασίας της ζωής και της περιουσίας των πολιτών», αναδεικνύοντας τη σημασία της συνεργασίας επιστημονικών φορέων και περιφερειακών αρχών σε μια περιοχή που έχει πληγεί κατ’ επανάληψη από ακραία καιρικά φαινόμενα.

Το σύστημα βρίσκεται ήδη σε πλήρη λειτουργία, ενώ για τα επόμενα τρία χρόνια οι επιστήμονες του Αστεροσκοπείου και το ΕΛΚΕΘΕ θα παρακολουθούν τις μετρήσεις και θα ενημερώνουν την Περιφέρεια Θεσσαλίας. Παράλληλα, έχει αρχίσει η β’ φάση του έργου, η οποία αφορά την ανάπτυξη ενός καθαρά προγνωστικού μοντέλου -χωρίς τη χρήση Tεχνητής Nοημοσύνης- που θα υποδεικνύει σενάρια εξέλιξης πλημμυρικών φαινομένων. «Το νέο αυτό μοντέλο θα είναι έτοιμο έως τον Σεπτέμβριο», κατέληξε.

Άγγελος Αγγελίδης (eleftherostypos.gr)

Το άρθρο Πρόγνωση πλημμυρών με Τεχνητή Νοημοσύνη – Eγκατάσταση καινοτόμου συστήματος στη Θεσσαλία εμφανίστηκε πρώτα στο trikalaenimerosi.gr.